Schilderen als Rembrandt, creatief als Cleese

Schilderen als Rembrandt, creatief als Cleese

Voor mij zit een licht-gefrustreerde klant. Alweer jaren werkt ze als therapeut, maar ze heeft een verleden als journalist en schreef al eens een boek met een andere journalist. Toch wil het bloggen niet vlotten. De co-schrijver van dat boek van haar schudt ze moeiteloos uit zijn mouw, die blogs, en bij haar is het hangen en wurgen. “Als het hem zo gemakkelijk afgaat”, roept zij uit, “waarom lukt het mij dan niet?”

Wie een schildercursus volgt, zegt waarschijnlijk niet na vier lessen te willen schilderen als Rembrandt. Iedereen erkent zijn talent en dus stellen we een realistischer ambitieniveau. Ik echter, krijgt regelmatig de vraag om te leren schrijven als een willekeurige columnist en met een snedigheid van het kaliber Loesje, een Paulien Cornelisse of de Betrouwbare Mannetjes van de Volkskrant. In vier weken. Mensen die in real live geen grote grappenmakers zijn, maar wel verwachten dat ze blogs schrijven waar de lach van afspat. Alsof de humor op straat ligt.

In mijn trainingen vergelijk ik het vaak met podiumbeesten: van die sprekers die ogenschijnlijk het podium pakken zonder moeite en een speech zo uit hun mouw lijken te schudden. Maar geloof mij: mensen die op het podium geboren worden, zijn er bijzonder weinig. Voor de meeste stervelingen is het gewoon keihard oefenen, thuis voor de spiegel, voordat die tekst gesmeerd over de lippen rolt. Iets dergelijks geldt de perfecte blog. Bijna iedereen kan het leren, vermits je bereid bent tot inspanning. Gevoel krijgen bij taal, spelen met woorden en de taal leren hanteren als instrument. Ook: de cadans in zinnen brengen en woorden durven schrappen tot de essentie overblijft. En ja: grappen leren maken, timing zien, of voelen.

Ik denk aan John Cleese; een man om wie we al lachen als we hem zien en van wie de creativiteit afspringt. Toch? Cleese heeft er een studie naar gedaan en er de nodige relativerende woorden aan gewijd. John Cleese on creativity staat met nog andere filmpjes over dit onderwerp op Youtube. Zijn recept? Stel grenzen aan ruimte en tijd en zorg ervoor dat je daarbinnen niet gestoord wordt. Zorg ervoor, met andere woorden, dat je een afgesloten ruimte betrekt, waar je in een beperkte tijd, met kop en staart, ongestoord kunt werken. Ervaar hoe dan de creativiteit gaat stromen.

Moraal van dit verhaal? Een schrijfcursus volgen om je op weg te helpen is stap 1, veel oefenen en gerichte feedback krijgen, zijn noodzakelijke stappen 2 en 3. Schrijven is meters maken, vereist doorzettingsvermogen en het kunnen afleggen van een ego opdat je tegen de rode pen van de juf kunt.

Wie goed wil leren schrijven doet dan ook als Cleese en plant iedere week tijd in, al is het een uur, waarin je ongestoord aan het schrijven slaat. Schrijven tot de zinnen zich na wellicht weken als vanzelf aaneenrijgen tot een vloeiend geheel. Heb je behoefte aan feedback, dan bel je mij. Maar verder moet je toch echt aan de bak. Helemaal zelf.